Prošle su 23 godine od smrti Alije Izetbegovića: Simbol borbe za nezavisnu BiH
Dvadeset treća godišnjica smrti Alije Izetbegovića je još jedna prilika da se prisjetimo čovjeka čije je ime trajno vezano za borbu za nezavisnost, suverenitet i teritorijalni integritet Bosne i Hercegovine.
Tekst se nastavlja ispod oglasa
Prvi predsjednik Predsjedništva Republike Bosne i Hercegovine bio je na čelu države u jednom od najtežih perioda njene moderne historije, kada je odlučivano o njenom opstanku i pravu da samostalno određuje svoju budućnost.
Životi ljudi
Alija Izetbegović preminuo je u Sarajevu 19. oktobra 2003. godine, u 78. godini. Rođen je 8. avgusta 1925. u Bosanskom Šamcu, a najveći dio života proveo je u Sarajevu. Sahranjen je na šehidskom mezarju Kovači, gdje počiva uz branioce Sarajeva i Bosne i Hercegovine. Njegov politički put obilježili su raspad SFR Jugoslavije, referendum o nezavisnosti i rat koji je od 1992. do 1995. godine razorio brojne gradove i sela, odnio desetine hiljada života i ostavio duboke posljedice na cijelo društvo. Nakon prvih višestranačkih izbora 1990. godine izabran je za predsjednika Predsjedništva Republike BiH, a u narednim godinama postao je jedan od najprepoznatljivijih političkih predstavnika zemlje na međunarodnoj sceni.
Njegovo ime posebno je vezano za referendum o nezavisnosti, održan 29. februara i 1. marta 1992. godine. Na referendum je izašlo približno 64 posto birača, a među onima koji su glasali, njih 99 posto izjasnilo se za nezavisnu i suverenu Bosnu i Hercegovinu.
Tokom rata Izetbegović je predvodio državno rukovodstvo i učestvovao u mirovnim pregovorima, dok su građani i pripadnici Armije Republike Bosne i Hercegovine vodili borbu za opstanak zemlje. Sarajevo, u kojem je radio i živio, bilo je pod opsadom, a širom BiH počinjeni su brojni zločini nad civilima. U tim okolnostima odbrana države nije bila samo pitanje politike i diplomatije nego i borba za živote ljudi, domove i pravo na povratak normalnom životu. Rat je okončan Dejtonskim mirovnim sporazumom 1995. godine.
Izetbegović je nastavio političko djelovanje i nakon rata, a u oktobru 2000. godine povukao se s funkcije člana Predsjedništva BiH. Njegova politička karijera ostala je obilježena i teškim odlukama, kompromisima i različitim pogledima na ratne i poslijeratne događaje.
Tekst se nastavlja ispod oglasa
Ipak, njegovo mjesto u historiji Bosne i Hercegovine prvenstveno je povezano s periodom u kojem je zemlja izborila međunarodno priznanje i odbranila svoj opstanak.
Simbol borbe
Za veliki broj Bošnjaka Alija Izetbegović ostao je simbol političke borbe za nacionalnu ravnopravnost i opstanak Bosne i Hercegovine. Za druge građane i političke aktere njegova uloga predmet je različitih ocjena i rasprava. Njegovo naslijeđe zato zahtijeva poznavanje činjenica, razumijevanje historijskog konteksta i svijest o tome da se prošlost ne može svesti na jednu rečenicu ili jednu političku interpretaciju.
Dvadeset tri godine nakon njegove smrti, sjećanje na Aliju Izetbegovića nosi i obavezu prema državi čiji je opstanak obilježio njegov politički život. Nezavisnost i teritorijalni integritet Bosne i Hercegovine nisu samo historijske činjenice nego temelji na kojima počiva njena budućnost. Vrijeme u kojem je djelovao ostalo je neizbrisiv dio historije Bosne i Hercegovine.
Njegovo ime podsjeća na godine u kojima je odlučivano o sudbini države i na cijenu koju su njeni građani platili za slobodu. A najveće poštovanje prema toj historiji jeste odgovornost da Bosna i Hercegovina ostane suverena, cjelovita i dostojna žrtava na kojima je odbranjena.
Politički progon
Izetbegović je bio i autor više političkih i filozofskih djela, među kojima su „Islam između Istoka i Zapada“ i „Moj bijeg u slobodu“. Njegova razmišljanja o slobodi, moralu, vjeri i odgovornosti bila su važan dio njegovog javnog djelovanja. Zbog političkih stavova i aktivnosti dva puta je bio osuđivan na zatvorske kazne u bivšoj SFR Jugoslaviji, a iz zatvora je konačno izašao 1988. godine.
avaz
